Opiniepeilingen en SP-standpunten over Eindhoven Airport

13-01-2008 • De uitbreiding van het vliegen op Eindhoven Airport vindt veel steun onder de bevolking. Toch is de SP tegen. Enige uitleg kan hier geen kwaad.

Op 9 juni 2007 publiceerde het Eindhovens Dagblad (ED) een enquête, waaruit bleek dat 64% van de algemene bevolking vóór verruiming van de openingstijden van Eindhoven Airport is. 15% was tegen, 21% had geen mening. Het Digipanel is een groep Eindhovenaren aan wie met regelmaat door de gemeente electronisch om hun mening wordt gevraagd. Uit een in de eerste week van januari gehouden onderzoek blijkt, dat 79% geen bezwaar heeft tegen verruiming van het vliegen als de openingstijden niet veranderd worden; 68% stemt in met de gedachte dat dit ook mag als er in het weekend maximaal 6 vliegtuigen voor de normale openingstijden kunnen opstijgen.

De SP kan het standpunt van de voorstanders goed volgen. Eindhoven Airport is een gebruiksvriendelijke luchthaven en de komst van een prijsvechter betekent dat de mogelijkheden voor de bevolking om relatief goedkoop naar bijvoorbeeld een vacantiebestemming te vliegen sterk zijn gegroeid. Met name op de extreem lage bedragen kan men wel wat afdingen (vaak zijn dat speciale aanbiedingen), maar dat neemt de waarheid van de constatering in zijn algemeenheid niet weg. En toch is de SP tegen verruiming van de openingstijden en van het totale aantal vliegbewegingen.

Dat wordt enerzijds ondersteund door mitsen en maren in de genoemde enquêtes. Als er doorgevraagd wordt, ontstaat er een wat genuanceerder beeld. In de ED-enquête gaf 54% van de algemene bevolking aan zelf geen huis in de omgeving van Eindhoven Airport te willen kopen. Ook in het Digipanel vallen belangrijke beperkingen te lezen. Zo vindt 60% van de bevolking vindt dat er in de Overeenkomst harde doelen moeten worden opgenomen over de nadelige invloed op het broeikaseffect en de luchtverontreiniging. Ook blijkt uit het Digipanel dat de onvrede vooral geconcentreerd is in een paar wijken. In Meerhoven, Acht, de Achtse Barrier en Blixembosch heeft meer dan de helft van bewoners overlast van laagvliegende vliegtuigen. In de Lievendaal, het Drents Dorp, Prinsenjagt, de Woenselse Heide, De Tempel en Vaartbroek/ Heesterakker is dat percentage tussen een kwart en de helft. Alleen in Meerhoven is meer dan de helft van de bevolking tegen de vervroegde openingstijden. Dit is een logisch patroon, gegeven de vliegroutes voorzover die boven Eindhoven liggen. De brede instemming berust dus voor een deel op het 'ver van mijn bed'-gevoel.

Anderzijds is er een principiële kant. De SP verdedigt met regelmaat politieke standpunten, die niet breed gedragen worden door de bevolking maar die de SP toch van belang vinden. Wie het daar niet mee eens is, moet geen SP stemmen. Een voorwaarde voor een dergelijke principiële opstelling is echter dat het standpunt bekend is en was. En dat is hier het geval. De SP houdt er sinds jaar en dag het standpunt op na, dat het gebied van de luchtbasis Welschap ooit herontwikkeld moet kunnen worden als Defensie er ooit weg zou gaan. Het ruimtebeslag van de basis en de beperkingen, die deze aanlegt op de ruimtelijke ordening, is een van de belangrijkste argumenten voor dit standpunt. Nu is de kans dat Defensie binnen afzienbare tijd vertrekt nagenoeg nul. Daarom heeft de SP het praktische standpunt dat Eindhoven Airport een hulpfunctie mag hebben voor de regionale economie. Deze hulpfunctie mag echter niet zodanig worden opgeblazen dat Eindhoven Airport het vliegveld als zelfstandig gebruiker kan gaan runnen. Grootschalige uitbreidingen zijn dus uit den boze. Men moet ergens een grens trekken. De SP heeft die getrokken bij de Regionale Overeenkomst uit 2003. Daarin hebben Eindhoven Airport, de vijf in het Gezamenlijk Luchthaven Omwonenden Beraad Eindhoven (GLOBE) deelnemende gemeenten (Best, Eersel, Eindhoven, Oirschot en Veldhoven), de Provincie, de Brabantse Milieu Federatie (BMF) en de Belangenvereniging Omwonenden Welschap (BOW) een contract gesloten waarin tot 2015 een groei mogelijk is tot 3,85 km2 geluidsruimte op basis van de nu geldende openingstijden. Men zit nu op ca 3,25 km2 waarmee de bovengrens bijna is bereikt. De SP wil dat aan deze bovengrens wordt vasthouden.

Dit SP-standpunt was bij de gemeenteraadsverkiezingen bekend. In het programma van 2006 staat het uitvoerig beschreven. Dat heeft de Eindhovense bevolking er niet van weerhouden zijn steun aan de SP te verdubbelen en er zijn geen aanwijzingen, dat die steun verminderd is. Integendeel. Bovendien staat er in het programma een passage over een betere luchtkwaliteit.
Dat is van belang want de milieuparagraaf in de gemoderniseerde Regionale Overeenkomst is slecht. Op zich is het goed dat er een degelijke paragraaf in staat, maar een nauwkeurige lezing leert dat de paragraaf niets voorstelt. Helaas hebben zich maar weinig mensen hieraan gewaagd. Het bijbehorende Milieufonds is te klein, wordt voor het grootste deel NIET betaald door de vervuiler, heeft criteria die onduidelijk zijn en in zichzelf tegenstrijdig en de maatregelen die op basis van deze criteria voorgesteld worden zijn niet doeltreffend. De maatregelen die feitelijk in praktijk zijn gebracht, zijn dan ook flutmaatregelen. De wens van 60% van de bevolking die volgens Digipanel een hard omschreven aanpak van de emissies willen, wordt dus niet ingewilligd. Daardoor zal het gebeuren dat de gemeente Eindhoven een klimaatbeleid wil voeren, terwijl er naast de deur een vliegveld groeit dat dit juist ontkent.

Ook relativeert de SP het economisch nut van het vliegveld. Uiteraard heeft het en economisch nut maar het is niet zo groot als vaak gedacht wordt. Eindhoven Airport is geen economische motor en geen enkel groot bedrijf zit in Eindhoven en omgeving vanwege het vliegveld. Bij de rechtspersoon Eindhoven Airport NV werken maar zo’n 40 mensen, en daarnaast nog een flink aantal bij de direct ermee verbonden bedrijvigheid. Veel grotere aantallen komen voort uit de toevoeging van de werknemers op het aangrenzende bedrijventerrein. De bedrijven daar zijn echter vaak helemaal niet luchtvaartgebonden.
Ook de uitbreiding van de openingstijden en de bijbehorende vestiging van een base van Ryan Air op het vliegveld leidt niet tot een schokkende groei van de werkgelegenheid. Die totale groei (inclusief indirecte functies) komt er ongeveer op neer dat je een bedrijf ter grootte van (voorbeeld!) de Bavaria toevoegt aan de gehele regio. Dat is aardig, maar niet essentiëel, zeker niet nu het aantal onvervulbare vacatures ten hemel schiet. Het is evenmin essentiëel vanwege het high-tech karakter van de regio. Ryan Air voegt vooral goedkope vakantievluchten en lijndiensten toe.

Een laatste argument is dat Eindhoven Airport NV voor 51% in handen is van Schiphol. Daarmee is Schiphol de baas. Gegeven de notoire onbeheersbaarheid van de groei van Schiphol, en gegeven het werk van de commissie-Alders die erop studeert hoe duizenden vluchten van Schiphol overgeplaatst kunnen worden naar regionale luchthavens, is dat een grote reden tot zorg. De onbetrouwbaarheid van Schiphol straalt af op Eindhoven Airport.

Al met al heeft de SP goede en zakelijke redenen om Eindhoven Airport beperkt te willen houden. Men kan het daarmee eens zijn of niet, maar men kan niet zeggen dat het SP-standpunt onbekend was. De SP voelt zich gerechtigd een standpunt in te nemen, dat afwijkt van het standpunt dat het grote publiek op dit moment heeft.

Binnenkort meer over de gebeurtenissen rond Eindhoven Airport!

Bernard Gerard (SP)